الحمد لله و صلى الله و سلم على نبينا محمد! أما بعد
Pëlqehet leximi i tre sureve të fundit të Kur’anit:
[Tre herë, në mëngjes dhe në mbrëmje]
Thotë sahabiu Abdull-llah bin Khubejb el Ensaarij -radijall-llahu anhu-:
عَنْ مُعَاذِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ خُبَيْبٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : خَرَجْنَا فِي لَيْلَةٍ مَطِيرَةٍ وَظُلْمَةٍ شَدِيدَةٍ نَطْلُبُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي لَنَا ، قَالَ : فَأَدْرَكْتُهُ ، فَقَالَ : قُلْ فَلَمْ أَقُلْ شَيْئًا ، ثُمَّ قَالَ : قُلْ ، فَلَمْ أَقُلْ شَيْئًا ، قَالَ : قُلْ ، فَقُلْتُ ، مَا أَقُولُ ؟ قَالَ : قُلْ : قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ، وَالمُعَوِّذَتَيْنِ حِينَ تُمْسِي وَتُصْبِحُ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ تَكْفِيكَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ.
رواه الترمذي (حديث رقم
3575 ترقيم محمد فؤاد عبد الباقي) وأبو داود (رقم/5082) . قال الترمذي : هذا حديث حسن صحيح غريب من هذا الوجه . وصححه النووي في “الأذكار” (ص/207) ، وابن دقيق العيد في “الاقتراح” (ص/128) ، وحسنه ابن حجر في “نتائج الأفكار” (2/345) ، والألباني في “صحيح الترمذي”. و “صحيح ابي داود”
“Dolëm në një natë me shi dhe errësirë të madhe për të kërkuar të Dërguarin e All-llahut -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- që të na printe në namaz. Kur e gjeta, ai tha: ((Thuaj!)). Unë nuk thashë asgjë. Pastaj tha përsëri: ((Thuaj!)). Unë nuk thashë asgjë. Pastaj tha për herë të tretë: ((Thuaj!)). Atëherë thashë: ‘Ç’farë të them?’ Ai tha: ((Thuaj: Kul hueall-llahu ehad (Suren el Ikhlas), dhe Muauuidheten (dmth: Suren El-Felek dhe suren En-Nas), në mbrëmje dhe në mëngjes, tre herë. Ato do të të mjaftojnë (si mbrojtje nga e keqja) e çdo gjëje.))
E transmeton Termidhi i cili thotë: Hadith Hasen Sahih.
Po ashtu e transmeton Ebu Dawudi.
Imam Neueuiju në [Edhkeer 207] e konsideron hadith Sahih.
Po ashtu edhe Ibn Dekik el Iijd në [Iktiraah 128].
Ibn Haxheri në [Neteixh el Efkeer 2/345] e konsideron hadith Hasen.
Po ashtu edhe shejh Albani në [Sahih Termidhi, dhe Sahih Ebi Dawud 5082].
Disa dijetarë thonë se nuk ka transmetim të saktë që vërteton veçimin e thënjes së këtyre sureve.
Por më e sakta është që këto tre sure thuhen në mëngjes dhe mbrëmje, si dhe thuhen nga tre herë, siç e vërteton këtë hadithi i mësipërm.
Sheukani në [Tuhfetudh – Dheekirijn 60] ka thënë:
“في الحديث دليل على أن تلاوة هذه السور عند المساء و عند الصباح تكفي التالي من كل شيء يخشى منه كائنا ما كان”
[marrë nga 67 إتحاف الأخِلّاء بصحيح أذكار الصباح والمساء.]
“Në këtë hadith ka argument se leximi i këtyre sureve në mbrëmje dhe në mëngjes i mjafton atij që i lexon, nga çdo gjë që ai frikësohet, ç’farëdo qoftë ajo.”
Leximi i këtyre tre sureve është mburoja më e madhe me të cilën mbrohet dhe ruhet njeriu nga e keqja dhe dëmi i çdo gjëje.
Nuk ka gjë më të madhe me të cilën mbrohet njeriu sesa me fjalën e All-llahut – Subhaneh.
Sa i përket sures {Kul Huell-llahu Ehad}, dihet vlera dhe rëndësia e saj madhështore.
Ajo është një e treta e Kur’anit.
Po ashtu edhe sureve El Felek dhe En-Nâs iu dihet vlera, rëndësia dhe madhështia e tyre në mbrojtjen nga çdo e keqe.
Thotë Ukbetu ibn Aamir:
روى أبو داود (1463) عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ : ” بَيْنَا أَنَا أَسِيرُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الْجُحْفَةِ، وَالْأَبْوَاءِ، إِذْ غَشِيَتْنَا رِيحٌ ، وَظُلْمَةٌ شَدِيدَةٌ ، فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَعَوَّذُ بِأَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ، وَأَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ، وَيَقُولُ: (يَا عُقْبَةُ ، تَعَوَّذْ بِهِمَا فَمَا تَعَوَّذَ مُتَعَوِّذٌ بِمِثْلِهِمَا) ” .وصححه الألباني في “صحيح أبي داود”.
“Ndërsa isha duke ecur me të Dërguarin e All-llahut -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- ndërmjet Xhuhfes dhe Eb’uēsë (dy vende ndërmjet Mekes dhe Medines), na zuri një erë dhe errësirë e madhe. I Dërguari i All-llahut filloi të kërkonte mbrojtje duke lexuar: ‘Eudhu bi Rabbi-l-Felek’ (Suren El-Felek) dhe ‘Eudhu bi Rabbi-n-Nâs’ (Suren En-Nās), dhe tha:
((O Ukbe! Kërko mbrojtje me këto dy sure, sepse askush që ka kërkuar mbrojtje nuk ka kërkuar me diçka të ngjashme me to))
[Ebu Dawudi, Albani e konsideron Sahih]
Ibn Haxheri (All-llahu e mëshiroftë) ka thënë:
قال الحافظ رحمه الله في حديث الترجمة :
” وَهَذَا لَا يَدُلُّ عَلَى الْمَنْعِ مِنَ التَّعَوُّذِ بِغَيْرِ هَاتَيْنِ السُّورَتَيْنِ ، بَلْ يَدُلُّ عَلَى الْأَوْلَوِيَّةِ وَلَا سِيَّمَا مَعَ ثُبُوتِ التَّعَوُّذِ بِغَيْرِهِمَا، وَإِنَّمَا اجْتَزَأَ بِهِمَا لِمَا اشْتَمَلَتَا عَلَيْهِ مِنْ جَوَامِعِ الِاسْتِعَاذَةِ مِنْ كُلِّ مَكْرُوهٍ جُمْلَةً وَتَفْصِيلًا”.
“Kjo nuk tregon se është e ndaluar të kërkohet mbrojtje (te All-llahu) me diçka tjetër përveç këtyre dy sureve. Përkundrazi. Tregon se ato (Surja El-Felek dhe Surja En-Nās) kanë përparësi dhe janë më të vlefshme, sidomos duke qenë se është vërtetuar edhe kërkimi i mbrojtjes me të tjera (dhikre dhe dua).
Mirëpo, Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- u mjaftua me këto dy sure, sepse ato përmbledhin kërkimin e mbrojtjes nga çdo e keqe, në mënyrë të përgjithshme dhe të hollësishme.”
[El Fet’h 10/195. Islamqa.info]
Dmth: Mjaftimi i Profetit -alejhis-selam- me këto dy sure (ndërkohë është vërtetuar se ai i ka kërkuar mbrojtje All-llahut edhe me të tjera dhikre dhe lutje), tregon se kërkimi mbrojtje me këto dy sure është më parësor, më i madh, dhe më i mirë.
Dhe se këto dy sure janë përmbledhëse të kërkimit mbrojtje nga çdo gjë.
Dmth: dy sure të shkurtëra të cilat përmbledhin mbrojtjen nga çdo gjë.
Ibn Uthejmini (All-llahu e mëshiroftë) ka thënë:
ينبغي للإنسان أن يقرأ بهتين السورتين حينما يَحِسُّ بعَدُوٍّ يريده، أو ما أشْبَهَ ذلك حتى يَتَعَوَّذَ بهما، فإنه ما تعوذ أحد بمثلهما أبدا “
[شرح صحيح مسلم لاب عثيمين . باب فضل قراءة المُعَوِّذَتين. Audio]
“Njeriu duhet që t’i lexoje këto dy sure kur ndjen se ka një armik që synon t’i bëje dëm, ose në raste të ngjashme, ashtu që të mbrohet me to. Sepse me të vërtetë, askush nuk mbrohet kurrë me diçka të ngjashme me këto dy sure.”
Dmth: nuk ka gjë më të madhe dhe më të vlefshme me të cilën kërkon mbrojtje sesa me këto dy sure.
Dhe thotë -rahimehull-llah-:
ما تعوذ بهن متعوذ عن إيمان وصدق إلا أعاذه الله عز وجل”
“Nuk ka njeri që mbrohet (dmth: i kërkon mbrojtje dhe strehim All-llahut) me këto (dy sure) me besim dhe vërtetësi, veçse All-llahu i Lartësuar do e mbroje.”
‘Me besim dhe vërtetësi’ – dmth: me besim të sigurt dhe vërtetësi në atë se All-llahu e mbron atë që i kërkon mbrojtje dhe strehim Atij me këto dy sure.
أَصْبَحْنَا وَأَصْبَحَ الْمُلْكُ للهِ وَالْحَمْدُ للهِ، لَا إِلٰهَ إِلَّا اللهُ وَحَدْهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، ربِّ أَسْأَلُكَ خَيْرَ مَا فِي هَذَا الْيَومِ وَخَيْرَ مَا بَعْدَهُ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِي هَذَا الْيَومِ وَشَرِّ مَا بَعْدَهُ، رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْكَسَلِ، وَسُوءِ الكِبَرِ، رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابٍ فِي النَّارِ وَعَذَابٍ فِي الْقَبْرِ
ASBAHNAA UE ASBEHAL MULKU LIL-LAAH, UELHAMDU LIL-LAAH
LAA ILAAHE IL-LALL-LLAAHU UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH, LEHUL MULKU UE LEHUL HAMDU, UE HUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR.
RABBI ES’ELUKE ĤAJRA MAA FII HAADHEL JEU’MI UE ĤAJRA MAA BEA’DEH,
UE EUUDHU BIKE MIN SHER-RI MAA FII HAADHEL JEU’MI UE SHER-RI MAA BEA’DEH.
RABBI EUUDHU BIKE MINEL KESELI UE SUUIL KIBER.
RABBI EUUDHU BIKE MIN ADHEEBIN FIN- NAARI, UE ADHEEBIN FIL KABRI.
Abdull-llah bin Mes’ud -radijall-llahu anhu-, tregon se Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- e thonte këtë dua në mëngjes dhe në mbrëmje.
[Hadithi është Sahih. E transmeton Muslimi, Ebu Dawudi etj]
[Në mbrëmje thonte: ((EMSENJAA UE EMSEL MULKU LIL-LAAH ….))]
اللَّهُمَّ بِكَ أَصْبَحْنَا، وَبِكَ أَمْسَيْنَا ، وَبِكَ نَحْيَا، وَبِكَ نَمُوتُ وَإِلَيْكَ النُّشُورُ
ALL-LLAHUMME BIKE ASBAHNAA, UE BIKE EMSEJNAA, UE BIKE NEHJAA, UE BIKE NEMUUT, UE ILEJKEN-NUSHUUR.
Ebu Hurejre -radijall-llahu anhu- tregon se Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- e thonte këtë dua në mëngjes dhe në mbrëmje, dhe ua mësonte shokëve të tij.
[Transmeton Buhariu në [El Edeb El Mufred 1199], dhe Ibn Mendeh në [Et- Teuhiid 133], Bejhakiu etj]
[Në mbrëmje thonte: ((ALL-LLAHUMME BIKE EMSEJNAA… UE ILEJKEL MESIIR))]
Hadithin e konsideron të saktë shejh Albani në [Sahih El Edeb El Mufred 915]
Po ashtu edhe në [Es-Sahihah 262].
أَصْبَحْنا عَلَى فِطْرَةِ الْإِسْلاَمِ، وَعَلَى كَلِمَةِ الْإِخْلاَصِ، وَعَلَى دِينِ نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم، وَعَلَى مِلَّةِ أَبِينَا إِبْرَاهِيمَ، حَنِيفاً مُسْلِماً وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشرِكِينَ
ASBAHNAA ALAA FITRATIL ISLAM, UE ALAA KELIMETIL IĤLAAS, UE ALAA DIINI NEBIJJINAA MUHAMMED -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem-, UE ALAA MIL-LETI EBIINAA IBRAHIME HANIIIFEN MUSLIMEN, UE MAA KEENE MINEL MUSHRIKIIN.
Abdur-rahman ibn Ebzee -radijall-llahu anhu- tregon se Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- e thonte këtë dhikër në mëngjes, dhe ua mësonte shokëve të tij që t’a thonë këtë.
[E transmeton Ahmedi në (Musned 15364 -7-), Ed-Daarimijj 2688, Nesaiu në (Es-Sunen El Kubraa 9745), Ibn Es-Sunnij në [Amelul Jeumi uel-Lejleh] etj]
Hadithin e konsideron të saktë Neueuiju në [El Edhkeer 82].
Po ashtu El Iraakij në [المغني عن حمل الأسفار في الأسفار في تخريج ما في الإحياء من الأخبار 389]
Sujuuti në [El Xheemi Es-Sagiir 6582] e konsideron hadith Hasen.
Shejh Albani në [Sahih El Xhaami 4674] dhe në [Es-Silsile Es-Sahiihah, 2989] e konsideron hadith Sahih.
[It’haful Ekhil-la, 23].
Në këtë hadith të saktë dhe në shumicën e rrugëve të tij, përmendet thënja e këtij dhikri vetëm në mëngjes.
Ndërsa sa i përket thënjes së tij në mbrëmje, është transmetur në [Zeuaaid el Musned 21144] të Abdull-llah bin Ahmed bin Hanbel, si dhe në [Ed-Duaa 293] të Taberaniut -All-llahu i mëshiroftë-.
Ka mospajtim në lidhje me këtë transmetim.
Shejh Salih El Usajmi thotë:
“Nuk ka transmetim të saktë që tregon se ky dhikër thuhet edhe në mbrëmje.”
Shuajb Arnauti e konsideron të saktë këtë transmetim të Abdull-llah bin Ahmed bin Hanbel. [Dorar.net]
All-llahu e di më së miri.
اللهم إني أصْبَحتُ أُثْني عَلَيْكَ حَمْدا، أشهد أن لا إله إلا الله
ALL-LLAHUMME INNII ASBAHTU UTHNII ALEJKE HAMDEN. ESHHEDU EL- LA ILAHE IL-LALL- LLAH [Tre herë]
E mbërrita mëngjesin (u gdhiva) duke të lavdëruar Ty me lavde. Dëshmoj se nuk ka të adhuruar me të drejtë, përveç All-llahut. [Tre herë]
Transmeton Ebu Hurejre -radijall-llahu anhu- nga Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- se ka thënë:
((Kur dikush të gdhij, le të thotë:
((أصْبَحتُ أُثْني عَلَيْكَ حَمْدا، أشهد أن لا إله إلا الله. ثلاثا. و إذا أمسى مثل ذلك))
E mbërrita mëngjesin (u gdhiva) duke të lavdëruar Ty me lavde. Dëshmoj se nuk ka të adhuruar me të drejtë përveç All-llahut, tre herë. Po ashtu edhe kur të mbërrije mbrëmjen -të ngryset-))
Transmeton Nesaiu në [Es-Sunen El Kubraa, 6/147], dhe Ibn Sunijj në [Amelul Jeumi uel-lejleh, 571]
Shejh Mukbil El Ueedi’ij në [Es-Sahih El Musned, 1320] e konsideron Hadith Hasen]
Thotë shejh Mukbili:
ذا حديث حسن ، رجاله رجال الصحيح إلا شيخ النسائي معاوية بن صالح ، و قد قال : لا بأس به، و قال مسلم : أرجو أن يكون صدوقا “
“Ky hadith është Hasen..”
[alukah; dorar; etj]
اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لَا إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ، وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ، وَأَبُوءُ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي فَإِنَّهُ لاَ يَغْفِرُ الذُّنوبَ إِلاَّ أَنْتَ
ALL-LLAHUMME ENTE RABBI, LAA ILAAHE IL-LAA ENTE, KHALEKTENII UE ENEE ABDUK, UE ENEE ALAA AHDIKE UE UEA’DIKE MASTETA’T, EUUDHU BIKE MIN SHER-RI MAA SANEA’T, EBUU ULEKE BINIA’METIKE ALEJJE, UE EBUU UBIDHENBII, FEGFIRLII, FEINNEHU LA JEGFIRUDH DHUNUUBE IL-LAA ENTE
[Në mëngjes (ose gjatë ditës), dhe në mbrëmje (ose gjatë natës)]
Transmeton Sheddaad bin Eus -radijall-llahu anhu- nga Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- se ka thënë:
سيد الاستغفار أن تقول : اللهم أنت ربي خلقتني و أنا عبدك … قال : من قالها من النهار موقنا بها فمات من يَوْمِه قبل أن يُمسي فهو من أهل الجنة، و من قالها من الليل و هو موقِن بها، فمات قبل أن يُصبِح فهو من أهل الجنة
((Zotëria i Istigfarit (dmth: më i madhi dhe me i miri) i istigfarit (kërkimit falje) është të thuash:
ALL-LLAHUMME ENTE RABBI, LAA ILAAHE IL-LAA ENTE, KHALEKTENII UE ENEE ABDUK….
Kush e thotë atë ditën, duke qenë i bindur në të (dmth: duke besuar bindshëm në ato që përmban ai, në shpërblimin e tij, dhe e thotë me sinqeritet), dhe vdes para se të ngryset (para se t’a arrije mbrëmjen), ai është prej banorëve të xhennetit.
Dhe kush e thotë atë natën, duke qenë i bindur në të, dhe vdes para se të gdhij (para se t’a arrije mëngjesin) ai është prej banorëve të xhennetit))
Hadithi eshtë Sahih, e transmeton Buhariu në Sahihun e tij [6306, 6323] dhe shumë të tjerë prej autorëve të librave të hadithit.
Në transmetimin e Nesaiut etj, përmendet i kufizuar në kohën e mëngjesit dhe të mbrëmjes. Thotë:
((Kush e thotë kur të gdhij -në mëngjes-..)), dhe ((Kush e thotë në mbrëmje..))
Nëse nuk e thotë dot në kohën e mëngjesit, le t’a thote gjatë ditës.
Nëse nuk e thotë dot gjatë kohës së mbrëmjes, le t’a thotë gjatë natës.
بِسْمِ اللَّهِ الَّذِي لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الْأَرْضِ وَلاَ فِي السّمَاءِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
(ثلاث مرات في الصباح و المساء)
BISMIL-LAHIL LEDHII LA JEDUR-RU MEA ISMIHI SHEJ’UN FIL ERDI, UE LAA FIS SEMAAI, UE HU-UES SEMIIUL ALIIM
[Tre herë në mëngjes dhe në mbrëmje]
E transmeton këte Ebu Dawudi (5090), Termidhi (3388), Ibn Maxheh (3869) etj, nga Ebeen i biri i Uthmanit -radijall-llahu anhu- i cili thotë:
عَنْ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ قَالَ: سَمِعْتُ عُثْمَانَ ابْنِ عَفَّانَ رضي الله عنه يَقُولُ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ:
«مَنْ قَالَ بِسْمِ اللَّهِ الَّذِي لَا يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ، فِي الْأَرْضِ، وَلَا فِي السَّمَاءِ، وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ، ثَلَاثَ مَرَّاتٍ، لَمْ تُصِبْهُ فَجْأَةُ بَلَاءٍ، حَتَّى يُصْبِحَ، وَمَنْ قَالَهَا حِينَ يُصْبِحُ ثَلَاثُ مَرَّاتٍ، لَمْ تُصِبْهُ فَجْأَةُ بَلَاءٍ حَتَّى يُمْسِيَ»، قَالَ: فَأَصَابَ أَبَانَ بْنَ عُثْمَانَ الْفَالِجُ، فَجَعَلَ الرَّجُلُ الَّذِي سَمِعَ مِنْهُ الْحَدِيثَ يَنْظُرُ إِلَيْهِ، فَقَالَ لَهُ: مَا لَكَ تَنْظُرُ إِلَيَّ؟ فَوَاللَّهِ مَا كَذَبْتُ عَلَى عُثْمَانَ، وَلَا كَذَبَ عُثْمَانُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَلَكِنَّ الْيَوْمَ الَّذِي أَصَابَنِي فِيهِ مَا أَصَابَنِي غَضِبْتُ فَنَسِيتُ أَنْ أَقُولَهَا
E kam dëgjuar Uthmanin -radijall-llahu anhu- duke thënë: E kam dëgjuar të Dërguarin e All-llahut -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- duke thënë:
((Kush thotë: BISMIL-LAHIL LEDHII LA JEDUR-RU MEA ISMIHI SHEJ’UN FIL ERDI, UE LAA FIS SEMAAI, UE HU-UES SEMIIUL ALIIM, tre herë, nuk do t’a godasë ndonjë fatkeqësi e papritur deri sa të gdhije (deri në mëngjes). Dhe kush e thotë tre herë kur gdhin (në mëngjes), nuk do t’a godasë ndonjë fatkeqësi e papritur deri sa të ngryset.))
Thotë (transmetuesi): “Ebaan ibn Uthmanin e kishte goditur paraliza (në njërin krah). Njeriu që e dëgjoi këtë hadith prej tij filloi t’a shikonte me habi.
Ebaani i tha: Pse po më shikon kështu? Pasha All-llahun, unë nuk kam gënjyer ndaj Uthmanit dhe Uthmani nuk ka gënjyer ndaj Profetit -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem-. Mirëpo, atë ditë kur më goditi ajo që më goditi, isha i zemëruar (dmth: atë ditë e ka zemëruar diçka, apo dikush. Dhe nga zemërimi thotë:) harrova t’a thoja këtë lutje.”
Në një transmetim thotë:
(( فيضره شيء )).
و في رواية قال:
(( لم يضره شيء))
((Nuk do t’a dëmtoje asgjë))
Hadithin e konsideron të saktë (Sahih):
— Termidhiu në [Sunenin e tij], dhe Ibn Hibban, Ibnul Kajjimi, Dhehebiu [Ifeedetul Ekhil-la. alakhdr com].
— El Hakim në [El Mustedrek].
— Ibn Haxheri në [Neteixh el Efkeer 2/ 348].
— Albani në disa libra. Prej tyre [Sahih El Xhaami 5745], [Sahih Ibn Maxheh 3120] — [Marrë nga Libri It’haaful Ekhil-laa 53-54].
Thotë El Ajnij në [Umdeh 8/34]:
قال العيني: في “عمدة القاري” قوله: لم يضرَّه شيء؛ أي: لا يجتمع قول عبدٍ لهذه الكلمات، في هذه الأوقات، وضرُّ شيءٍ إياه.
“Fjala e tij ((Nuk do t’a dëmtojë asgjë)) do të thotë: Nuk bashkohen te një rob shqiptimi i këtyre fjalëve në këto kohë të caktuara dhe dëmtimi i tij nga ndonjë gjë.”
Dmth: ai që e thotë këtë dhikër në kohët e përcaktuara – me lejen e All-llahut -Subhaneh- nuk do t’a dëmtojë asgjë.
اللَّهُمَّ عَالِمَ الغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ، رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيكَهُ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِي، وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطانِ وَشَرَكِهِ، [وَأَنْ أَقْتَرِفَ عَلَى نَفْسِي سُوءاً، أَوْ أَجُرَّهُ إِلَى مُسْلِمٍ]
ALL-LLAHUMME AALIMEL GAJBI UESH-SHEHAADEH, FEETIRAS SEMEEUEETI UEL ERD, RABBE KUL-LI SHEJ’IN UE MELIIKEH, ESHHEDU EL- LAA ILAAHE IL-LAA ENTE, EUUDHU BIKE MIN SHER-RI NEFSII, UE MIN SHER-RISH SHEJTAANI UE SHIRKIH, [UE EN EKTERIFE ALAA NEFSII SUUEN, EU EXHUR-RAHU ILEE MUSLIM]
[Transmeton Ahmedi në (Musned 6851)
Buhariu në [El Edeb El Mufred, 1202]
Termidhiu në [Sunenin e tij 3526]
Ebu Dawudi në [Sunenin e tij ,5067] etj.
Nga Ebu Hurejre -Radijall-llahu anhu- i cili tregon se Ebu Bekri -Radijall-llahu anhu- i tha Profetit -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem-: O i Dërguari i All-llahut! Më mëso ç’farë të them në mëngjes dhe në mbrëmje. Profeti sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem i tha: ((Thuaj: All-llahumme Aalimel gajbi uesh-shehaadeh ..))
Hadithin e konsideron të saktë:
— Termidhiu në [Sunenin e tij,5/467. dorar net]
— Neueuiju në [El Edhkeer, 132]
— Ibnul Kajjimi në [ Zeedul Meaad, 2/371 — [marrë nga It’haaful Ekhil-laa. 34], dhe shumë të tjerë.
Po ashtu hadithin e konsideron të saktë edhe shejh Albani, dhe e përmend këtë në disa libra. Prej tyre: [Silsiletu es-Sahihah 2753] , [Sahih Termidhi 2798]..
Ndërsa shtesën [UE EN EKTERIFE ALAA NEFSII SUUEN EU EXHUR-RAHU ILEE MUSLIM], e transmeton:
Buhariu në [El Edeb El Mufred. 1204]
Ahmedi në [Musned 2/196]
Termidhi në [Sunenin e tij, 3526]
Taberani në [Ed-Duaa]
— Termidhiu e konsideron Hasen, po ashtu edhe Ibn Haxheri.
— Ibn Aseekir e konsideron Sahih, (po ashtu edhe Neueuiju,) si dhe shejh Albani
[marrë nga libri “Ifeedetul Ekhil-la Bimaa thebete ue Sahhahu el Ulema min Edhkeri ue Ed’ijetis – Sabahi uel Mesee”]
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ: فِي دِينِي وَدُنْيَايَ وَأَهْلِي، وَمَالِي، اللَّهُمَّ اسْتُرْ عَوْرَاتِي وَآمِنْ رَوْعَاتِي، اللَّهُمَّ احْفَظْنِي مِنْ بَينِ يَدَيَّ، وَمِنْ خَلْفِي، وَعَنْ يَمِينِي، وَعَنْ شِمَالِي، وَمِنْ فَوْقِي، وَأَعُوذُ بِعَظَمَتِكَ أَنْ أُغْتَالَ مِنْ تَحْتِي
ALL-LLAHUMME INII ES’ELUKEL AF’UE UEL AAFIJEH FID-DUNJA UEL EEKHIRAH.
ALL-LLAHUMME INII ES’ELUKEL AF’UE UEL AAFIJEH FII DIINII UE DUNJAAJE UE EHLI UE MAALII.
ALL-LLAHUMME USTUR AURAATI UE EEMIN RAUAATII.
ALL-LLAHUMME IHFEDHNII MIN BEJNI JEDEJJE UE MIN KHALFI, UE AN JEMIINII, UE AN SHIMAALII, UE MIN FEUKII.
UE EUUDHU BIADHAMETIKE EN UGTEELE MIN TAHTII
Transmeton Ahmedi në [Musned, 4785]
Ibn Maxhe në [Sunenin e tij 3871]
[Ebu Dawudi 5074] etj, nga Ibn Umeri – radijall-llahu anhuma – i cili thotë:
لم يكن رسول الله صلى الله عليه وسلم يَدَع هولاء الدعوات حين يصبح و حين يمسي : (( اللهم إني أسألك العفو والعافية في الدنيا و الآخرة……))
I Dërguari i All-llahut -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- nuk i linte këto lutje në mëngjes dhe në mbrëmje:
((ALL-LLAHUMME INII ES’ELUKEL AF’UE UEL AAFIJEH FID-DUNJA UEL EEKHIRAH.
ALL-LLAHUMME INII ES’ELUKEL AF’UE UEL AAFIJEH FII DIINII UE DUNJAAJE UE EHLI UE MAALII..))
Hadithin e konsideron të saktë:
— El Hakim, dhe e ka miratuar atë Dhehebiu (It’haaful Ekhil-laa bi Sahihi Edhkeeris Sabahi uel Mesee, 37)
— Neueuiju në [Edhkeer. 145]
— Po ashtu edhe Albani në [Sahih Ebi Dawud 5074. dorar net], në [Sahih ibn Maxheh, 3121), në (El kelimut Tajjib 27) — [marrë nga It’haaful Ekhil-laa bisahih Edhkeer Es-Sabahi uel Mesee. F. 37]
اللَّهُمَّ عَافِنِي فِي بَدَنِي، اللَّهُمَّ عَافِنِي فِي سَمْعِي، اللَّهُمَّ عَافِنِي فِي بَصَرِي، لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ (ثلاثا)
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْكُفْرِ، وَالفَقْرِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ القَبْرِ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ (ثلاثا)
ALL-LLAHUMME AAFINII FII BEDENI, ALL-LLAHUMME AAFINII FII SEM’II, ALL-LLAHUMME AAFINII FII BESARII, LAA ILAAHE IL-LAA ENTE [Tre herë në mëngjes dhe në mbrëmje]
ALL-LLAHUMME INNI EUUDHU BIKE MINEL KUFRI UEL FEKRI. ALL-LLAHUMME INNI EUUDHU BIKE MIN ADHEEBIL KABRI, LAA ILAAHE IL-LAA ENTE [Tre herë në mëngjes dhe mbrëmje]
Transmeton Ahmedi në [Musned 20430]
Ebu Dawudi në [Sunenin e tij .5090]
Nesaiu në [Es-Sunen El Kubra 9766]
[Et-Tajaalisij. 909]
Buhariu në [El Edeb El Mufred. 701]
[Ibn Ebi Shejbeh 29184]
Nga Abdur-rahman biri i Ebi Bekreh i cili i tha babait të tij Ebi Bekreh -radijall-llahu anhu-:
قال عبدالرحمن بن أبي بكرة يا أَبتِ، إنِّي أَسمَعُك تَدْعو كلَّ غَداةٍ: اللَّهمَّ عافِني في بَدَني، اللَّهمَّ عافِني في سَمْعي، اللَّهمَّ عافِني في بَصَري، لا إلهَ إلَّا أنتَ؛ تُعيدُها ثلاثًا حينَ تُصبِحُ، وثَلاثًا حينَ تُمسي؟ فَقال: إنِّي سَمِعتُ رَسولَ اللهِ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّم يَدْعو بِهنَّ، فأَنا أُحِبُّ أن أَستَنَّ بِسُنَّتِه. قال عبَّاسٌ فيهِ: وتَقولُ: اللَّهمَّ إنِّي أَعوذُ بكَ منَ الكُفرِ والفَقرِ، اللَّهمَّ إنِّي أَعوذُ بِكَ مِن عَذابِ القَبرِ، لا إلهَ إلَّا أنتَ، تُعيدُها ثَلاثًا حينَ تُصبِح، وثَلاثًا حينَ تُمسي، فتَدْعو بهِنَّ، فأُحِبُّ أن أَستَنَّ بِسُنَّتِه.
أحمد ( 20430).
والنسائي في ((السنن الكبرى)) (9766) .
حسنه الألباني في [ صحيح ابي داود ( 5090). [ dorar net].
———–
عبدُ الرَّحمنِ بنُ أبي بَكْرَةَ قالَ قلتُ لأبي يا أبَه إنِّي أسمعُكَ تدعو عندَ كلِّ غداةٍ اللَّهمَّ عافِني في بدَني اللَّهمَّ عافِني في سمعي اللَّهمَّ عافِني في بصري لا إلهَ إلَّا أنت تقولُها حينَ تُمسِي ثلاثًا وحينَ تصبِحُ ثلاثًا وتقولُ اللَّهمَّ إنِّي أعوذُ بِكَ منَ الكُفْرِ والفقرِ اللَّهمَّ إنِّي أعوذُ بكَ من عذابِ القبرِ لا إلهَ إلَّا أنت تعيدُها ثَلاثَ مرَّاتٍ فقالَ يا بُنيَّ إني سَمِعتُ رسولَ اللَّهِ صلَّى اللَّهُ عليهِ وسلَّمَ يدعو بِهنَّ فأنا أحبُّ أن أستنَّ بسنَّتِهِ.)
أخرجه أبو داود (5090)،.
والطيالسي (909)،.
وابن أبي شيبة (29184).
والبخاري في ((الأدب المفرد)) (701) واللفظ لهم.
خلاصة حكم المحدث : حسن وله شاهد
قال ابن حجر العسقلاني : : “حسن وله شاهد,” [ نتائج الأفكار 2/389] . dorar]
“O babai im! Të dëgjoj çdo mëngjes duke thënë: ALL-LLAHUMME AAFINII FII BEDENI, ALL-LLAHUMME AAFINII FII SEM’II, ALL-LLAHUMME AAFINII FII BESARII, LAA ILAAHE IL-LAA ENTE. E përsërit atë tre herë në mëngjes dhe tre herë në mbrëmje?
Si dhe thua:
ALL-LLAHUMME INNI EUUDHU BIKE MINEL KUFRI UEL FEKRI. ALL-LLAHUMME INNI EUUDHU BIKE MIN ADHEEBIL KABRI, LAA ILAAHE IL-LAA ENTE.
E përsërit tre herë [në mëngjes dhe tre herë në mbrëmje].
I tha: o biri im! Unë kam dëgjuar të Dërguarin e All-llahut -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- duke u lutur me këto (fjalë) dhe dua t’a pasoj atë (të them siç ka thënë ai).”
Këte hadith e konsiderojnë hasen -të pranuar- disa dijetarë. Prej tyre:
Ndoshta më e përafërta është se ky hadith në gjykimin e shejh Albanit është hasen, duke u bazuar në atë se në të gjitha librat e ka konsideruar hasen, përveç në (Daiif El Xhami) ku e konsideron të dobët.
Disa dijetarë e konsiderojnë këtë hadith të dobët.
Unë anoj te mendimi i atyre që e konsiderojnë hadith të mirë – të pranuar, i cili veprohet me të.
يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ بِرَحْمَتِكَ أَسْتَغيثُ أَصْلِحْ لِي شَأْنِيَ كُلَّهُ وَلاَ تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ
JA HAJJU JA KAJJUUM! BIRAHMETIKE ESTEGIITH, ESLIH LII SHE’NII KUL-LEH, UE LAA TEKILNII ILEE NEFSII TARFETE AJN
Transmetohet nga Enesi -radijall-llahu anhu-, i cili tregon se Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- i tha Fatimes -radijall-llahu anha-:
النبي صلى الله عليه وسلم لفاطمة رضي الله عنها:
ما يمنعك أن تسمعي ما أوصيك به، أن تقولي إذا أصبحت وإذا أمسيت: يا حي يا قيوم برحمتك أستغيث، أصلح لي شأني كله، ولا تكلني إلى نفسي طرفة عين))
((Ç’farë të pengon të dëgjosh (të mësosh dhe të veprosh) atë ç’farë po të porosis? Të thuash në mëngjes dhe në mbrëmje: “JA HAJJU JA KAJJUUM! BIRAHMETIKE ESTEGIITH…))
E transmeton këtë hadith Nesaiu në [Es-Sunen El Kubraa 10330], dhe në [Amelul Jeumi uel Lejleh 570]
Po ashtu e transmeton El Hakim në [El Mustedrek. 2000]
Dhe Bejhakiu në [Shuab el Iman 746], dhe në [El Esmaa ues-Sifaat. 211]
Dhe Ibn Es-Sunni në [Amelul Jeumi ue Lejleh. 48]
Si dhe [El Bezzar. 6368]
[(el It’haf. 27) dhe (dorar.net)]
Hadithin e konsideron të saktë:
Ndërsa Ibn Haxheri e konsideron hadith Hasen.
Po ashtu edhe shejh Albani e konsideron hadith Hasen, në [Es-silsilet Es-Sahiihah 227], në [Sahih et-Tergib. 661] si dhe në [Sahih el Xhaami es-Sagiir. 5820]
[Marrë nga (El It’haf 28), (hdith.com), (dorar.net), si dhe nga (Ifeedetul Ekhil-la)]
حَسبيَ اللهُ لا إلهَ إلَّا هو، عليه تَوكَّلْتُ ، وهو ربُّ العَرشِ العَظيمِ ، (سَبعَ مراتٍ)
HASBIJELL-LLAHU, LAA ILAAHE IL-LAA HUU, ALEJHI TEUEKKELT, UE HUUE RABBUL ARSHIL ADHIIM [7 herë]
Ky hadith është transmetuar:
“Merfuan” – dmth: si fjalë e transmetuar nga Profeti alejhis-selam.
“Meukuufen” – dmth: si fjalë e sahabiut.
Sa i përket transmetimit të këtij hadithi “Merfuan” (dmth: si fjalë e transmetuar prej Profetit alejhis-selam, ai është transmetim i dobët.
Shejh Albani në [Silsiletu ed -Daiife 5286] e konsideron hadith të dobët, jo të saktë.
Thotë shejh Abdul Muhsin El Abbad (prej dijetarëve të hadithit) -All-llahu e ruajt-:
“و الألباني ضعف الحديث مرفوعاً إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم”
“Albani e konsideron të dobët hadithin në transmetimin e tij “Merfuan”, si fjalë e Profetit sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem-.”
[Sherh Sunen Ebi Dawud. (ajurry.com)]
Edhe vet shejh Abbadi e konsideron të dobët hadithin në transmetimin e tij “Merfuu”.
Shejh Albani në [Fetawa Abral hatif ues sejjaara kaseta 75] u pyet për këtë hadith, dhe tha:
“Daiif (i dobët).”
[al-albany.com]
Ndërsa në transmetimin e tij “Meukuuf” – dmth: si fjalë e sahabiut
E transmeton Ebu Dawudi nga Ebu Derda -radijall-llahu anhu- i cili thotë:
مَن قال في كلِّ يومٍ حينَ يُصبِحُ وحينَ يُمْسي: حَسبيَ اللهُ لا إلهَ إلَّا هو، عليه تَوكَّلْتُ ، وهو ربُّ العَرشِ العَظيمِ ، سَبعَ مراتٍ، كَفاه اللهُ ما أهَمَّه من أمرِ الدُّنيا والآخِرةِ.
“Kush thotë çdo ditë në mëngjes dhe në mbrëmje: HASBIJELL-LLAHU LAA ILAAHE IL-LAA HUU, ALEJHI TEUEKKELT, UE HUUE RABBUL ARSHIL ADHIIM, shtatë herë, All-llahu i mjafton atij për çdo gjë që e brengos dhe e shqetëson (prej çeshtjeve të dunjasë dhe ahiretit).”
Këtë transmetim të Ebu Derdas -radijall-llahu anhu- e konsiderojnë të dobët disa dijetarë.
Në këtë transmetim është nje shtesë e papranuar, ku thotë:
” صادقا كان بها أو كاذبا “
“Pavarësisht nëse është i sinqertë në të apo gënjen.”
Fjala “apo gënjen”, ka kuptimin: “Nuk e thotë me vërtetësi dhe besim në atë që përmban ky dhikër.”
Dmth: i jepet kjo mirësi edhe nëse nuk e thotë me besim dhe vërtetësi nga zemra.
Shumë prej dijetarëve thonë se kjo shtesë është e papranuar, sepse ai i cili nuk e thotë sinqerisht, dhe nuk është i vërtetë në atë që thotë, nuk ka sesi t’i pranohet dhe t’i jepet kjo mirësi e përmendur në transmetim.
Shejh Bin Bazi -All-llahu e mëshiroftë- ka thënë:
هذا الحديث جاء موقوفا على أبي الدرداء رضي الله عنه من رواية أبي داود في سننه بإسناد جيد ، ولفظه : (من قال إذا أصبح وإذا أمسى : حسبي الله لا إله إلا هو ، عليه توكلت ، وهو رب العرش العظيم ، سبع مرات كفاه الله ما أهمه) انتهى ، وليست فيه الزيادة المذكورة وهي : ( من أمر الدنيا والآخرة ) . وهو حديث موقوف على أبي الدرداء وليس حديثا مرفوعا إلى النبي صلى الله عليه وسلم ، ولكنه في حكم المرفوع ، لأن مثله ما يقال من جهة الرأي ، والله ولي التوفيق” انتهى .
“مجموع فتاوى ابن باز” (26/65)
“Ky hadith është transmetuar “MEUKUUF — si fjalë e Ebu Derdas -radijall-llahu anhu- në [Sunenin e Ebu Dawudit] me zinxhir të mirë transmetimi. Teksti i tij është:
“Kush e thotë shtatë herë në mëngjes dhe në mbrëmje: HASBIJELL-LLAHU LAA ILAAHE IL-LAA HUU, ALEJHI TEUEKKELT, UE HUUE RABBUL ARSHIL ADHIIM”, All-llahu i mjafton atij për atë që e brengos, e shqetëson.”
Në këtë transmetim nuk gjendet shtesa: “nga çështjet e dunjasë dhe të ahiretit.”
Ky është hadith “Meukuuf” – fjalë e Ebu Derdas -radijall-llahu anhu- dhe nuk është hadith “Merfuur” – fjalë e Profetit -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- që transmetohet se e ka thënë ai.
Megjithatë, ai ka gjykimin e hadithit “MERFUU” – dmth: është sikur të jetë transmetuar prej Profetit sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem, sepse një fjalë e tillë nuk mund të thuhet sipas mendimit personal të sahabiut, por konsiderohet se e ka marrë nga Profeti sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem.”
[Mexhmu Fetewa Ibn Baz (26/65). Islamqa.info]
Shejh Albani në Daif Ebu Dawud hadithin e konsideron të dobët (jo të saktë) si në transmetimin e tij “Merfuan”, po ashtu edhe atë “Muekuufen”.
Ndërsa në [Es-silsilet Ed-Daiifeh, hadithi 5286] në lidhje me transmetimin e tij “MEUKUUF” thotë:
وجملة القول في هذا الحديث: أن إسناد الموقوف رجاله ثقات، بخلاف المرفوع.
وأما قول المنذري في “الترغيب” (1/ 227) :
“رواه أبو داود هكذا موقوفاً، ورفعه ابن السني وغيره، وقد يقال: إن مثل هذا لا يقال من قبل الرأي والاجتهاد، فسبيله سبيل المرفوع”!
فأقول: ذلك من الممكن بالنسبة لأصل الحديث، بخلاف الزيادة؛ فإنها غريبة منكرة؛ كما قال ابن كثير.
“Zinxhiri i transmetimit të versionit “Meukuf” – (dmth: si thënje e Ebi Derdas) përbëhet nga transmetues të besueshëm, ndryshe nga versioni “Merfuu”, (dmth: si thënje e transmetuar nga Profeti alejhis-selam, i cili nuk është transmetim i saktë).
Ndërsa sa i përket fjalës se El Mundhiri në [Et-Tergib 1/227] … (ku thotë):
“Kjo fjalë nuk thuhet nga mendja apo ixhtihadi personal (i sahabiut), prandaj ai merr gjykimin e hadithit “Merfuu” – dmth: është sikur të jetë transmetuar nga Profeti sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem.”
Them (dmth: Albani):
“Kjo është e mundur (dmth: mund të pranohet) për tekstin bazë të hadithit, por jo për shtesën, sepse ajo është e dobët.”
Ajo që kuptohet nga kjo fjalë e shejh Albanit është se shejhu e konsideron të pranuar veprimin me këtë transmetim, por pa shtesën e përmendur në të.
Thotë shejh Abbaad në [Shpjegimin e Sunenit të Ebu Dawudit]:
و الألباني ضعف الحديث مرفوعاً إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم وقال: إنه منكر، وأما كونه موقوفاً فهذا صحيح الإسناد وليس فيه إشكال إلا ما يتعلق بهذه الجملة، والحافظ ابن كثير رحمه الله لما ذكر هذا الحديث عن أبي داود في آخر تفسير سورة التوبة عند ذكر الآية المشتملة على هذا الذكر لم يذكر في آخره: (صادقاً كان بها أو كاذباً) وإنما عزاه إلى أبي داود بدون هذه الزيادة. فالحاصل أنه موقوفاً صحيح وله حكم الرفع.
“Albani e ka konsideruar të dobët hadithin në transmetimin ‘Merfuu’ – dmth: si fjalë e transmetuar nga Profeti sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem.
Ndërsa sa i përket transmetimit “MEUKUUF” – si fjalë e sahabiut, ai është me zinxhir të saktë transmetimi dhe nuk ka asnjë problem, përveç asaj që lidhet me këtë shtesën…
Dhe si përfundim: transmetimi “MEUKUUF” (dmth: si fjalë e Ebu Derdas) është i saktë, dhe ka gjykimin e hadithit “MERFUU”, – dmth: merr gjykimin sikur t’a ketë thënë Profeti sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem.”
[Sherh Sunen Ebi Dawud. Shejh Abdul Muhsin El Abbad. – ajurry.com]
” رَضِيتُ باللهِ رَبًّا، و بِالإسلامِ دِينًا و بِمحمدٍ نبيًّا “
RADIJTU BIL-LAAHI RABBEN, UE BIL ISLAMI DIINEN, UE BI MUHAMMEDIN – sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem – NEBIJJE [Vetëm në mëngjes – 1 Herë]
Transmetohet nga El Mundhir – radijall-llahu anhu – i cili tregon se e ka dëgjuar Profetin – sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem – të thotë:
– من قال إذا أصبحَ : ” رَضِيتُ باللهِ رَبًّا، و بِالإسلامِ دِينًا و بِمحمدٍ نبيًّا “، فَأنا الزَّعِيمُ، لآخُذَنَّ بيدِهِ حتى أُدْخِلَهُ الجنةَ”
((Kush thotë në mëngjes ‘RADIJTU BIL-LAAHI RABBEN, UE BIL ISLAMI DIINEN, UE BI MUHAMMEDIN sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem NEBIJJE’, unë garantoj që do e marr për dore derisa ta fusë atë në xhennet))
[E transmeton Taberani në El Mua’xhem El Kebiir.17225]
Zinxhirin e këtij hadithi e konsideron Hasen (të mirë):
— El Mundhirii në [Et-Tergib 252]
— El Hejthemi në [Mexhmeu Ez-Zeueeid 10/116]
— Ed-Dimjaatii në [El Muttexher Er-Raabih. 225. – hdith.com]
— Ndërsa shejh Albani e konsideron hadith të saktë në [Es-Silsilet Es-Sahiihah. Numri hadithit 2686]
Ky dhikër ka ardhur:
– I përgjithshëm, i pa kufizuar në kohë, dhe në numër të caktuar.
– I kufizuar në kohë dhe numër të caktuar.
Sa i përket thënjes së këtij dhikri pa kohë dhe numër të kufizuar është transmetuar në [Sunenin e Ebu Dawudit. 1529], në [Musannef 6/36 të Ibn Ebi Shejbeh] etj, se Profeti – sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem – ka thënë:
(( من قال: رضيت بالله ربا و بالإسلام دينا و بمحمد رسولا وجبت له الجنة ))
((Kush thotë: RADIJTU BIL-LAAHI RABBEN, UE BIL ISLAMI DIINEN, UE BIMUHAMMEDIN RASUULE, i bëhet i merituar atij Xhenneti))
Hadithin e konsideron Sahih El Hakim në [El Musderek 1/699], [Islamqa info]
Po ashtu edhe shejh Albani në [Sahih Sunen Ebi Dawud.1368], [Islamqa info]
Dhe në [Sahih el Xhaami. 6428] si dhe në [Es-silsilet Es-Sahiihah 334] [alsunna net]
Ky dhikër në këtë hadith është i pa kufizuar. Që do të thotë se mund t’a thuash në çdo kohë.
Ndërsa sa i përket transmetimeve në lidhje me kufizimin e tij në kohë të caktuar dhe në numër të caktuar, ato janë disa. Prej tyre:
— Transmetimi i lartpërmendur i cili e kufizon thënien e tij vetëm në mëngjes, pa numër të caktuar.
Thotë:
((Kush thotë në mëngjes: RADIJTU BIL-LAAHI RABBEN, UE BIL ISLAMI DIINEN, UE BIMUHAMMEDIN NEBIJJE …))
Hadithi është i saktë — siç u përmend më lart.
— Transmetim që e kufizon thënjen e këtij dhikri vetëm në mbrëmje.
Thotë:
((- مَن قالَ حينَ يُمسي : رضيتُ باللَّهِ ربًّا ، وبالإسلامِ دينًا ، وبمحمَّدٍ نبيًّا ، كانَ حقًّا على اللَّهِ أن يُرْضيَهُ))
((Kush thotë në mbrëmje: RADIJTU BIL-LAAHI RABBEN, UE BIL ISLAMI DIINEN, UE BIMUHAMMEDIN NEBIJJE, All-llahu ia ka bërë obligim vetes që t’a kënaq atë))
Shejh Albani në librin [Kelimut-Tajjib. Me Tehkik të tij. F,72] e konsideron të dobët.
Po ashtu edhe në [Daiif Et-Termidhi 3389 — dorar net] e konsideron të dobët.
Si dhe në [Daiif El Xhaami 5735], e konsideron të dobët. [dorar net]
Në një transmetim tjetër thotë ((NEBIJJEN UE RASUULE))
Shton fjalën “RASUULE”.
Shejh Albani e konsideron të dobët këtë transmetim në [Daiif Et Tergiib 384 — dorar net].
Ndërsa në një transmetim, në vend të fjalës ‘NEBIJJE’ thotë ‘RASUULE ‘.
E transmeton Ebu Dawudi. Albani e konsideron të dobët, në [Daiif Ebi Dawud 5072 — dorar net]
— Transmetim i cili e kufizon thënien e këtij dhikri në mëngjes dhe në mbrëmje, dhe me numër të kufizuar -tre herë-.
Thotë:
ما من مسلم او إنسان أو عبد يقول حين يمسي و حين يصبح ثلاث مرات رضيت بالله ربا و بالإسلام دينا و بمحمد نبيا إلا كان حقا على الله أن يرضيه يوم القيامة ))
((Nuk ka musliman, apo njeri, apo rob që thotë në mbrëmje dhe në mëngjes tri herë: RADIJTU BIL-LAAHI RABBEN, UE BIL ISLAMI DIINEN, UE BIMUHAMMEDIN NEBIJJE, vetëm se është obligim për All-llahun (me të cilin obligon veten e Tij) që t’a kënaqe atë në Ditën e Kijametit))
Shejh Albani në [Es-silsile Ed-Daiifeh 5020] e konsideron të dobët.
قال الألباني إسناده ضعيف، له علتان: الجهالة و الاضطراب [ السلسلة الضعيفة 5020 ].
Si dhe në [Daiff Sunen Ibn Maxheh 779 — hdith.com]
Në një transmetim tjetër thotë:
((مَن قال حين يُصْبِحُ ، وحين يُمْسِي ، ثلاثَ مَرَّاتٍ : رَضِيتُ باللهِ رَبًّا ، وبالإسلامِ دِينًا ، وبمُحَمَّدٍ نَبِيًّا ، كان حَقًّا على اللهِ أن يُرْضِيَه يومَ القيامةِ))
((Kush thotë në mëngjes dhe në mbrëmje tre herë RADIJTU BIL-LAAHI RABBEN…))
Shejh Albani në [Daiif El Xhaami es-Sagiir 5734] e konsideron të dobët.
[hdith.com dhe dorar.net]
— Transmetim tjetër që e përmend thënien e tij në mëngjes dhe në mbrëmje, por pa numër të caktuar.
Thotë:
– من قال إذا أصبح وإذا أمسى : ( رضِينا باللهِ ربًّا، وبالإسلامِ دِينًا، وبمحمدٍ رسولا )؛ إلا كان حقًّا على اللهِ أن يُرضِيَه))
((Kush thotë në mëngjes dhe në mbrëmje: RADIJTU BIL-LAAHI RABBEN, UE BIL ISLAMI DIINEN, UE BIMUHAMMEDIN RASUULE …))
Shejh Albani thotë: është transmetim i dobët.
[Daiif Ebi Dawud 5072 – dorar.net]
Në një transmetim thotë: ((NEBIJJEN UE RASUULE))
Edhe këtë transmetim e konsideron të dobët shejh Albani – All-llahu e mëshiroftë – në [Daiif Et-Tergiib 384. – dorar.net]
Pra, të gjitha transmetimet të cilat e kufizojnë këtë dhikër me kohë dhe numër të caktuar janë të dobëta, përpos transmetimit që e përmend thënien e tij vetëm në mëngjes, dhe pa numër të caktuar.
Që do të thotë se thuhet një herë, vetëm në mëngjes, dhe jo në mbrëmje.
Kujdes! Në tekstin e saktë është “UE BIMUHAMMEDIN NEBIJJE”.
Disa në vend të NEBIJJE, thonë ‘RASUULE’.
Ose shtojnë ‘RASUULE’ bashkë me ‘NEBIJJE’ duke thënë: ‘NEBIJJE UE RASUULE’.
Kjo është gabim, në tekst te saktë është ‘NEBIJJE’.
Kështu që nuk lejohet t’a zëvendësojmë me RASUULE, dhe as të shtojmë RASUULE.
Profeti – sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem – kur një sahabiu po ia mësonte duanë që thuhet para gjumit — në të cilën thuhet: ((UE BINEBIJJIKE EL-LEDHII ERSELT)), sahabiu e ndryshoi ‘UE BINEBIJJIKE’ me ‘UE BIRASUULIKE EL-LEDHII ERSELT’.
Profeti – alejhis-selam – i tha: ((Thuaj: UE BINEBIJJIKE)).”(Dmth: thuaj siç po t’a them unë, ‘UE BINEBIJJIKE ‘ dhe jo ‘UE BIRASUULIKE’)
[Transmeton Buhari dhe Muslimi]
لا إلَهَ إلَّا اللَّهُ وحدَهُ لا شريكَ لَهُ، لَهُ الملكُ ولَهُ الحمدُ وَهوَ على كلِّ شيءٍ قديرٌ،
LAA ILAHE IL-LALL-LLAH, UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH, LEHUL MULKU, UE LEHUL HAMDU, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR
Ky dhikër është transmetuar në disa forma:
1) — Thënia e tij 1 (një) herë në mëngjes, dhe 1 (një) herë në mbrëmje.
Percjell Ebu Ajjash Ez-Zurakijj – radijall-llahu anhu – nga Profeti – sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem – se ka thënë:
مَن قال إذا أصبحَ : لا إلهَ إلا اللهُ وحدَه ، لا شريكَ له ، له الملكُ ، وله الحمدُ ، وهو على كلِّ شيءٍ قديرٍ ؛ كان له عدلُ رقبةٍ مِن ولدِ إسماعيلَ ، وكتب له عشرَ حسناتٍ ، وحطَّ عنه عشرَ سيئاتٍ ، ورفع له عشرَ درجاتٍ ، وكان في حِرْزٍ مِن الشيطانِ حتى يُمسي . وإن قالها إذا أمسى كان له مثلُ ذلك حينَ يُصبحُ .
((Kush thotë në mëngjes: ‘LAA ILAHE IL-LALL-LLAH UEHDEHU LAA SHERIIKE, LEHUL MULKU UE LEHUL HAMD, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR’, është sikur (ka shpërblim sikur) të ketë liruar një skllav nga pasardhësit e Ismailit, i shkruhen dhjetë sevape, i fshihen dhjetë gjynahe, i ngrihen dhjetë grada, dhe do të ketë për të mbrojtje nga shejtani deri në mbrëmje.
Dhe nëse e thotë këtë në mbrëmje, do të ketë të njejtin shpërblim dhe të njejtat mirësi derisa të gdhijë -deri në mëngjes-))
Transmeton Ebu Dawudi (5077)
Nesaiu Es-Sunen El Kubraa (9855)
Ibn Maxheh (3867) dhe Ahmedi (16583)
Hadithin e konsideron të saktë Ibn Khuzejme, Ibn Haxheri, si dhe shejh Albani në [Sahih Ebi Dawud], [Sahih Termidhi. 5077], dhe në [Sunen Ibn Maxheh 3867]
2) — Thënia e tij 10 (dhjetë) herë në mëngjes, dhe 10 (dhjetë) herë në mbrëmje
Transmeton Ahmedi (23568), Taberani në [El Mua’xhem El Kebiir (3883), dhe në Ed-Duaa (337)], nga Ebu Ejjub el-Ensari – radijall-llahu anhu – i cili tregon se Profeti – sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem – ka thënë:
من قال حين يصبح : لا إله إلا الله وحده لا شريك له، له الملك وله الحمد يحيي ويميت وهو على كل شيء قدير، عشر مرات، كتب له بكل واحدة قالها عشر حسنات، و حَطَّ الله عنه بها عشر سيئات، و رفعه بها عشر درجات، و كُنَّ له كعشر رقاب ، و كُنَّ له مَسْلَحَةً من أول النهار الى آخره، و لم يعمل يومئذ عَمَلا يَقْهَرُهن، فإن قال حين يمسي فمثل ذلك )).
((Kush thotë kur të gdhijë në mëngjes: “LAA ILAAHE IL-LALL-LLAAHU, UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH, LEHUL MULKU, UE LEHUL HAMDU, JUHJII UE JUMIIT, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR”, dhjetë herë, i shkruhet për çdo njërën prej tyre që e thotë dhjetë sevape, i fshin All-llahu atij dhjetë gjynahe, ia ngren dhjetë grada, dhe ato janë për të (ka shpërblim) sikur të ketë liruar dhjetë skllevër. Si dhe ato janë për të mbrojtëse nga shejtani prej fillimit të ditës e deri në fundin e saj, dhe nuk ka vepruar atë ditë punë më të vlefshme se ato (se thënia e tyre). E nëse e thotë në mbrëmje do të ketë të njejtën gjë))
Sherefud-diin Ed-Dimjaati – All-llahu e mëshiroftë – e konsideron të saktë.
Po ashtu edhe Albani e konsideron Sahih (të saktë) në [Es-Sahiihah 114].
Ky dhikër me 10 herë ka shtesën [JUHJII UE JUMIIT].
Në një transmetim te Ibn Hibban është pa këtë shtesë.
Thotë Profeti – sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem -:
من قال إذا أصبح: لا إله إلا الله وحده لا شريك له له الملك وله الحمد وهو على كل شيء قدير ـ عشر مرات ـ كتب الله له بهن عشر حسنات، ومحا بهن عشر سيئات، ورفع له بهن عشر درجات، وكن له عدل عتاقة أربع رقاب، وكن له حرسا حتى يمسي
((Kush thotë në mëngjes: “LAA ILAAHE IL-LALL-LLAAHU, UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH, LEHUL MULKU UE LEHUL HAMD, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR” … po ashtu edhe kush e thotë në mbrëmje))
Dhe në vend të lirimit të 10 skllevërve që përmendet në hadithin para tij, këtu përmenden 4 skllevër.
Thotë: “Është sikur të ketë liruar katër skllevër.”
Transmeton Ibn Hibban i cili e konsideron të saktë.
Ndërsa Ibn Haxheri, dhe Albani – All-llahu i mëshiroftë – e konsiderojnë hasen, të mirë, (të pranuar).
[islamweb net]
3) — Thënia e tij 100 (njëqind) herë në mëngjes, dhe 100 (njëqind) herë në mbrëmje
Transmeton Nesaiu në [Es-Sunen El Kubraa], Taberanij në [Ed-Duaa] se Profeti – sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem – ka thënë:
(( من قال : ” لا إله إلا الله وحده لا شريك له له الملك وله الحمد وهو على كل شيء قدير” مِائة مرة إذا أصبح و مائة مرة إذا أمْسى ، لم يأت أحد بأفضل منه إلا من قال أفضل من ذلك ))
((Kush thotë: “LA ILAHE IL-LALL-LLAHU, UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH, LEHUL MULKU UE LEHUL HAMDU, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR”, njëqind herë në mëngjes dhe njëqind herë në mbrëmje, nuk ka ardhur askush me një vepër më të mirë se kjo, përveç atij që ka thënë diçka më të mirë se kjo))
Ibn Haxheri e konsideron hadith Sahih.
Shejh Albani e konsideron Hasen.
Në një transmetim tjetër thotë:
(( و من قال : “لا إله إلا الله وحده لا شريك له له الملك وله الحمد وهو على كل شيء قدير ” مئة مرة قبل طلوع الشمس و قبل غروبها، لم يجئ يوم القيامة أحد بعمل أفضلَ من عمله إلا من قال قوله أو زاد عليه))
((Kush thotë: “LA ILAHE IL-LALL-LLAHU UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH, LEHUL MULKU UE LEHUL HAMDU, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR”, njëqind herë para lindjes së diellit dhe para perëndimit të tij, askush nuk do të vijë në Ditën e Kijametit me një vepër më të mirë se vepra e tij, përveç atij që ka thënë të njejtën fjalë (dhikër) ose ka shtuar -ka thënë më shumë-))
Transmeton Nesaiu në [Es-Sunen El Kubraa 10588]
Shejh Albani e konsideron hadith Hasen [Sahih et-Tergib uet Terhib 658]
[Marrë nga It’haaful Ekhil-laa. 74]
Ndërsa në një transmetim tjetër thotë – sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem -:
من قال في يوم مائتي [ مأئة إذا أصبح و مائة إذا أمسى ] : ” لا إله إلا الله وحده لا شريك له، له الملك وله الحمد وهو على كل شيء قدير ” لم يَسبقه أحد كان قبله و لا يدركه أحد كان بَعْدَه إلا من عمل أفضل من عمله ))
((Kush thotë në ditë dyqind herë (njëqind herë në mëngjes dhe njëqind herë në mbrëmje): “LAA ILAHE IL-LALL-LLAH, UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH, LEHUL MULKU UE LEHUL HAMDU, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR”, nuk do ia kaloje askush para tij, dhe as nuk do e arrije dikush që është pas tij; përveç ai që vepron punë më të mirë se punët (veprat) e tij))
Shejh Albani e konsideron të saktë në [Es-Silsilet Es-Sahiihah 2762]
■ KY DHIKËR KA ARDHUR I VEÇANTË NË KOHËN E MËNGJESIT DHE TË MBRËMJES.
SI DHE KA ARDHUR EDHE I PËRGJITHSHËM, MUND T’A THUASH EDHE GJATË DITËS
Thotë Profeti – sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem -:
(( من قالَ في يومٍ مائةَ مرَّةٍ لا إلَهَ إلَّا اللَّهُ وحدَهُ لا شريكَ لَهُ ، لَهُ الملكُ ولَهُ الحمدُ وَهوَ على كلِّ شيءٍ قديرٌ ، كانَ لَهُ عدلُ عشرِ رقابٍ ، وَكُتِبَت لَهُ مائةُ حَسنةٍ ، ومُحيَ عنهُ مائةُ سيِّئةٍ ، وَكُنَّ لَهُ حِرزًا منَ الشَّيطانِ ، سائرَ يومِهِ إلى اللَّيلِ ، ولم يأتِ أحدٌ بأفضَلَ ممَّا أتى بِهِ ، إلَّا من قالَ أَكْثرَ )).
((Kush thotë njëqind herë në ditë: ‘LA ILAHE IL-LALL-LLAHU UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH LEHUL MULKU UE LEHUL HAMD, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR’, është sikur të ketë liruar dhjetë skllevër. I shkruhen njëqind sevape, i fshihen njëqind gjynahe, dhe janë për të mbrojtje nga shejtani gjatë gjithë ditës deri në darkë. Dhe nuk do vij dikush me punë më të mirë se kjo, përveç kush e thotë më shumë))
[Transmeton Buhari (3293), Muslimi (2692), Termidhi, etj.]
Në këtë hadith ky dhikër është i përgjithshëm, i pa kufizuar në një kohë të caktuar, që do të thotë se mund t’a thuash për gjatë gjithë ditës, qoftë edhe me ndërprerje, edhe pse më e mira është të thuhet në fillimin e ditës.
Thotë Neueuiju:
وَظَاهِرُ إِطْلَاقِ الْحَدِيثِ أَنَّهُ يُحَصِّلُ هَذَا الْأَجْرَ الْمَذْكُورَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَنْ قَالَ هَذَا التَّهْلِيلَ مِائَةَ مَرَّةٍ فِي يَوْمِهِ سَوَاءٌ قَالَهُ مُتَوَالِيَةً، أَوْ مُتَفَرِّقَةً فِي مَجَالِسَ، أَوْ بَعْضَهَا أَوَّلَ النَّهَارِ وَبَعْضَهَا آخِرَهُ.
لَكِنَّ الْأَفْضَلَ: أَنْ يَأْتِيَ بِهَا مُتَوَالِيَةً، فِي أَوَّلِ النَّهَارِ؛ لِيَكُونَ حِرْزًا لَهُ فِي جَمِيعِ نَهَارِهِ” انتهى من “شرح النووي على مسلم” (17/17).
“Ana e përgjithshme e hadithit na jep të kuptojmë se këtë shpërblim të përmendur në hadith e arrin ai që e thotë këtë njëqind herë gjatë ditës së tij, qoftë duke e thënë rresht pa ndërprerje, qoftë të shpërndarë në disa kohë, apo një pjesë e thotë në fillim të ditës, e një pjesë në fund të saj.
Por, më e mira është që t’a thotë të gjithën rresht, në fillim të ditës, në mënyrë që të jetë mbrojtje për të nga shejtani, gjatë gjithë ditës së tij.”
[Sherh Sahih Muslim 17/17], [Islamqa info]
Niveli dhe grada më e lartë e këtij dhikri, që ka shpërblimin dhe mirësinë më të madhe është t’a thotë 100 herë në mëngjes dhe 100 herë në mbrëmje. Kjo është më e vlefshmja dhe ka shpërblimin më të madh dhe mbrojtjen ditore më të plotë.
Nëse nuk e thotë dot, atëherë 100 herë në mëngjes.
E nëse nuk e thotë dot, atëherë 100 herë gjatë ditës, qoftë edhe me ndërprerje.
E nëse nuk e thotë dot, atëherë 10 herë në mëngjes dhe 10 herë në mbrëmje.
E nëse nuk e thotë dot në mëngjes dhe në mbrëmje, atëherë t’a thotë 10 herë në mëngjes.
E nëse nuk e thotë dot, atëherë 1 herë në mëngjes dhe 1 herë në mbrëmje.
■ ËSHTË TRANSMETUAR THËNIA E KËTIJ DHIKRI EDHE PAS NAMAZEVE
1) — 100 herë pas namazit të Sabahut, pa i lëvizur këmbët nga pozicioni i teshehudit
Thotë Profeti sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem:
عن أبى أمامة قال: قال رسول الله – صلى الله عليه وسلم : من قال في دبر صلاة الغداة: لا إله إلا الله وحده لا شريك له, له الملك وله الحمد، يحيى ويميت، بيده الخبر، وهو على كل شىء قدير، مائة مرة، قبل أن يعنى رجليه كان يومئذ افضل اهل الأرض عملا إلا من قال مثل مقالته، أو زاد على ما قال، .
[ رواه الطبراني في الأوسط (200 7) وصححه الألباني في السلسلة الصحيحة (2664) ].
((Kush thotë pas namazit të sabahut: “LA ILAHE IL-LALL-LLAHU UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH, LEHUL MULKU UE LEHUL HAMD, JUHJII UE JUMIIT, BIJEDIHIL KHAJR, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR”, njëqind (100) herë para se t’i lëviz këmbët (nga pozicioni i teshehudit), është atë ditë njeriu me veprën më të mirë prej banorëve të tokës, përveç atij që thotë aq sa thotë ai, ose më shumë))
Në këtë hadith ka shtesën [JUHJII UE JUMIIT, BIJEDIHIL KHAJR]
2) — 10 herë pas namazit të sabahut dhe të akshamit
Thotë Profeti – sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem -:
مَنْ قَالَ فِي دُبُرِ صَلَاةِ الْفَجْرِ وَهُوَ ثَانِيَ رِجْلَيْهِ قَبْلَ أَنْ يَتَكَلَّمَ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، يُحْيِي وَيُمِيتُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، عَشْرَ مَرَّاتٍ، كُتِبَتْ لَهُ عَشْرُ حَسَنَاتٍ، وَمُحِيَتْ عَنْهُ عَشْرُ سَيِّئَاتٍ، وَرُفِعَ لَهُ عَشْرُ دَرَجَاتٍ، وَكَانَ يَوْمَهُ ذَلِكَ كُلَّهُ فِي حِرْزٍ مِنْ كُلِّ مَكْرُوهٍ، وَحُرِسَ مِنَ الشَّيْطَانِ، وَلَمْ يَنْبَغِ لِذَنْبٍ أَنْ يُدْرِكَهُ فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ إِلَّا الشِّرْكَ بِاللهِ)).
((Kush thotë pas namazit të sabahut, pa lëvizur këmbët (dmth: duke qenë në pozicionin e teshehudit, pa i lëvizur këmbët nga ky pozicion):
“LAA ILAAHE IL-LALL-LLAHU UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH, LEHUL MULKU UE LEHUL HAMDU, JUHJII UE JUMIIT, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR”, dhjetë herë, i shkruhen dhjetë sevape, i fshihen dhjetë gjynahe, i ngrihen dhjetë grada, dhe gjatë gjithë ditës është i mbrojtur nga çdo gjë e keqe, dhe mbrohet nga shejtani, si dhe nuk ka mëkat që arrin t’a humbë dhe t’a shkatërrojë përpos shirkut))
[Transmeton Termidhi 3474, Ahmedi]
Në një transmetim te Ahmedi thotë:
(( مَنْ قَالَ قَبْلَ أَنْ يَنْصَرِفَ وَيَثْنِيَ رِجْلَهُ مِنْ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَالصُّبْحِ )).
((Kush thotë pasi të fal namazin e akshamit dhe sabahut pa i lëvizur këmbët -nga pozicioni i teshehudit-))
El Mundhirij në [Et-Tergib uet Terhib 1/166] thotë: zinxhiri i tij është sahih, ose hasen.
Shejh Albani e ka konsideruar të dobët në fillim, pastaj është kthyer nga ky mendim dhe e konsideron ‘hasen li gajrih’ – hadith i mirë jo në vetvete, por rrugët dhe transmetimet e shumta të tij e forcojnë si hadith dhe e ngrejnë atë në gradën e hadithit hasen.
Këtu përmendet me shtesën [JUHJII UE JUMIIT], dhe pa shtesën [BIJEDIHIL KHAJR].
Në një hadith tjetër thotë:
عن أبي أيوب الأنصاري قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: من قال إذا صلَّى الصبح: لا إله إلا الله وحده لا شريك له، له الملك وله الحمد وهو على كل شيء قدير، عشر مرات، كُن كعدل أربع رقاب، وكُتب له بهن عشر حسنات ومُحي عنه بهنَّ عشر سيئات، ورُفع له بهن عشر درجات، وكُن له حرسًا من الشيطان حتى يُمسي، وإذا قالها بعد المغرب فمثل ذلك.
صحيح: رواه ابن حبان «2047» وصححه الألباني في صحيح الترغيب والترهيب «747».
((Kush thotë pasi fal sabahun: ‘LAA ILAAHE IL-LALL-LLAH UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH, LEHUL MULKU UE LEHUL HAMD, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR’, 10 herë, është si të ketë liruar katër skllevër, i shkruhen dhjetë sevape, i fshihen dhjetë gjynahe, i ngriten dhjetë grada, dhe janë për të mbrojtje nga shejtani deri në darkë. E nëse e thotë pas namazit të akshamit ka të njejtin shpërblim dhe mirësi))
E transmeton [Ibn Hibban 2047]
Shejh Albani e konsideron të saktë në [Sahih et-Tergib 747]
Këtu është pa shtesën [JUHJII UE JUMIIT]
Kjo tregon se lejohet të bëhet pa këtë shtesë.
Ibn Uthejmini thotë:
الشيخ : نعم ورد في ذلك حديث حسن مقبول يُعمل به.
السائل : نعم.
الشيخ : فيقول ” لا إله إلا الله وحده لا شريك له له الملك وله الحمد يحيي ويميت وهو على كل شيء قدير ” عشر مرات وفي غيرها يقول ” لا إله إلا الله وحده لا شريك له له الملك وله الحمد وهو على كل شيء قدير ” ثلاث مرات يعني يهلل ثلاث مرات بعد الظهر والعصر والعشاء وعشر مرات بعد المغرب والفجر.
“Po. Është transmetuar hadith hasen i cili punohet me të. Thotë (pas sabahut dhe akshamit):
‘LA ILAHE IL-LALL-LLAHU UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH, LEHUL MULKU UE LEHUL HAMD, JUHJII UE JUMIIT, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR’, 10 herë, ndërsa në namazet e tjera thuhet:
‘LA ILAHE IL-LALL-LLAHU UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH, LEHUL MULKU UE LEHUL HAMD, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR’, 3 herë pas namazit të drekës, ikindisë, dhe jacisë.”
[Audio. Nurun aled Derb. 265b — alathar net]
Shejh Albani thotë se që të arrish shpërblimin e përmendur në hadith, kushtëzohet që të qëndroje pa lëvizur këmbët nga pozicioni i teshehudit derisa t’a thotë këtë dhikër.
Disa dijetarë, prej tyre shejh Ibn Uthejmini, thonë se nuk ka problem të lëvize. E arrin shpërblimin.
Ndoshta më i përafërt është mendimi i shejh Albanit, duke u bazuar në anën e jashtme të teksteve.
– All-llahu Ea’lem –
Nëse mjaftohet me thënien 10 herë pas namazit të sabahut, si dhikër që thuhet pas namazit të sabahut, kjo është shumë mirë.
E nëse e thotë edhe 10 herë me vonë, si dhikër i mëngjesit, kjo është edhe më e mirë.
Disa thonë se nëse e thotë mbas namazit të sabahut 10 herë, kjo përfshin edhe atë të kohës së mëngjesit.
All-llahu e di më së miri.
3) — 3 herë pas namazit të Drekës, Ikindisë dhe Jacisë
Mugire bin Shuë’beh – radijall-llahu anhu – i ka shkruajtur Muaauijjes – radijall-llahu anhu – dhe i ka thënë:
عن وراد كاتب المغيرة بن شعبة: أن معاوية كتب إلى المغيرة: أن اكتب إلي بحديث سمعته من رسول الله صلى الله عليه وسلم، قال: فكتب إليه المغيرة: إني سمعته يقول عند انصرافه من الصلاة: «لا إله إلا الله وحده لا شريك له، له الملك وله الحمد، وهو على كل شيء قدير» ثلاث مرات، قال: وكان ينهى عن قيل وقال، وكثرة السؤال، وإضاعة المال، ومنع وهات، وعقوق الأمهات، ووأد البنات.
رواه البخاري(6473)
“Unë e kam dëgjuar (Profetin – sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem) të thotë pasi falte namazin: ‘LA ILAHE IL-LALL-LLAH, UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH, LEHUL MULKU UE LEHUL HAMDU, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR’, 3 (tre) herë …”
[Transmeton Buhari (6473)]
Thotë Ibn Uthejmini – All-llahu e mëshiroftë -:
وفي غيرها يقول ” لا إله إلا الله وحده لا شريك له له الملك وله الحمد وهو على كل شيء قدير ” ثلاث مرات يعني يهلل ثلاث مرات بعد الظهر والعصر والعشاء وعشر مرات بعد المغرب والفجر.
“Ndërsa në namazet e tjera thuhet (ky dhikër): ‘LA ILAHE IL-LALL-LLAH UEHDEHU LAA SHERIIKE LEH, LEHUL MULKU UE LEHUL HAMD, UE HUUE ALAA KUL-LI SHEJ’IN KADIIR’, 3 herë pas namazit të drekës, ikindisë, dhe jacisë.”
[Audio. Nurun aled Derb. 265b-. — alathar net]
Nëse pas namazit të sabahut dhe të akshamit nxiton dhe nuk e thotë 10 herë, t’a thotë 3 herë.
“سبحان الله و بحمده” أو ” سبحان الله العظيم و بحمده”
“SUBHAANALL-LLAHI UE BIHAMDIH” Ose “SUBHANALL-LLAHIL ADHIIM UE BIHAMDIH”
[100 herë në mëngjes dhe në mbrëmje]
Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- ka thënë:
((مَنْ قال حِينَ يُصبِحُ و حِينَ يُمسِي : سُبحانَ اللهِ و بِحمدِهِ ، مِائةَ مَرَّةٍ ، لمْ يأتِ أحدٌ يومَ القِيامةِ بأفْضلَ مِمَّا جاء به ، إلَّا أحَدٌ قال مِثلَ ذلِكَ ، أو زادَ عليْهِ))
((Kush thotë kur të gdhijë (në mëngjes) dhe kur të ngryset (në mbrëmje):
“SUBHANALL-LLAHI UE BIHAMDIH”, njëqind herë, nuk do vije ndokush në Ditën e Kijametit me punë më të mirë se ai, përveç atij që thotë po aq, apo më shumë))
[Transmeton Muslimi 2692. Termidhiu 3469, etj]
Në një transmetim ka ardhur me shtesën “SUBHAANELL-LLAHIL ADHIIM UE BIHAMDIH”.
Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- ka thënë:
((مَنْ قَالَ حِينَ يُصْبِحُ وَحِينَ يُمْسِي : سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ وَبِحَمْدِهِ مِائَةَ مَرَّةٍ ، لَمْ يَأْتِ أَحَدٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِأَفْضَلَ مِمَّا جَاءَ بِهِ إِلَّا أَحَدٌ قَالَ مِثْلَ مَا قَالَ أَوْ زَادَ عَلَيْهِ))
((Kush thotë kur të gdhijë (në mëngjes) dhe kur të ngryset (në mbrëmje):
“SUBHANALL-LLAHIL ADHIIM UE BIHAMDIH”, njëqind herë, nuk do vije ndokush në Ditën e Kijametit me punë më të mirë se ai, përveç atij që thotë po aq, apo më shumë))
Shejh Albani -All-llahu e mëshiroftë- e konsideron të saktë, në [Sahih Ebi Dawud 5091]
Ibn Uthejmini -All-llahu e mëshiroftë- ka thënë:
وقال الشيخ ابن عثيمين في شرح رياض الصالحين: فينبغي للإنسان إذا أصبح أن يقول سبحان الله وبحمده، مائة مرة، وإذا أمسى أن يقول سبحان الله وبحمده، مائة مرة، وذلك ليحوز هذا الفضل الذي ذكره النبي صلى الله عليه وسلم. اهـ.
“Është mirë që në mëngjes të thotë “SUBHAANALL-LLAHI UE BIHAMDIH” njëqind herë, dhe në mbrëmje të thotë: “SUBHAANALL-LLAHI UE BIHAMDIH”, njëqind herë, ashtu që t’a arrije këtë mirësi të madhe, të cilën e ka përmendur Profeti – sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem -.”
[Sherh Rijaadus-Saalihiin]
Dmth: që të arrihet ky shpërblim i përmendur në hadith, duhet t’a thotë 100 herë në mëngjes dhe 100 herë në mbrëmje.
Pëlqehet t’i veproje të dy format, herë të thotë:
“SUBHANALL-LLAHI UE BIHAMDIH” dhe herë (dmth: ditë tjetër) të thotë: “SUBHANALL-LLAHIL ADHIIM UE BIHAMDIH”.
Nëse gjatë thënjes 100 herë, thotë disa herë “SUBHANALL-LLAHI UE BIHAMDIH” dhe disa herë tjera “SUBHANALL-LLAHIL ADHIIM” nuk di që ka problem.
Bën të thuhen edhe me ndërprerje, siç e përmend këtë El Ajni në [Umdeh].
Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- ka thënë:
((من قال حين يصبح: سبحان الله و بحمده مئة مرة و إذا أمسى مئة مرة ، غفرت ذنوبه و إن كانت أكثر من زبد البحر))
((Kush thotë në mëngjes: “SUBHANALL-LLAHI UE BIHAMDIH” njëqind herë, dhe në mbrëmje njëqind herë, i falen gjynahet, edhe nëse janë më të shumta se shkuma e detit))
[Transmeton Ibn Hibban (859), dhe El Hakim në El Musdetrek (1906)]
El Hakim e konsideron të saktë.
Po ashtu edhe shejh Albani – [Marrë nga It’haaful Ekhil-laa. 70]
● ËSHTË TRANSMETUAR THËNIA E KËTIJ DHIKRI EDHE 100 HERË GJATË DITËS
Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- ka thënë:
((من قال: سبحان الله وبحمده في يوم مائة مرة؛ حُطَّتْ عنه خطاياه، وإن كانت مثل زبد البحر))
((Kush thotë: “SUBHANALL-LLAHI UE BIHAMDIH” 100 herë në ditë, i shlyhen mëkatet, edhe nëse janë sa shkuma e detit))
[Buhariu (6405), dhe Muslimi (2691)]
Bën të thuhet edhe e ndarë, pak në një kohë dhe pak në një kohë tjetër gjatë ditës.
Thotë Abdur-rahman El Mubarekfuri në [Tuhfetul Eh’uedhij]:
قال الطيبي: سواء كانت متفرقة أو مجتمعة، في مجلس أو مجالس، في أول النهار أو آخره، إلا أن الأولى جمعها في أول النهار. اهـ.
“Thotë Et-Tiibi: (E arrin këtë shpërblim) si atëherë kur i thotë të ndara (dmth: me ndërprerje, në kohë të ndryshme gjatë ditës), dhe si atëherë kur i thotë pa ndërprerje… si në rastin kur i thotë në fillim të ditës, ose në fundin e saj, vetëm se më parësore është në fillim të ditës.”
— Më e mira dhe më e plota, dhe që ka shpërblim më të madh është thënia e tij 100 herë në mëngjes dhe 100 herë në mbrëmje.
— Nëse nuk e thua dot, atëherë 100 herë gjatë ditës, qoftë edhe me ndërprerje përgjatë gjithë ditës.
Thënia e tij 100 herë në mëngjes dhe 100 herë në mbrëmje, shlyen mëkatet e vogla, edhe nëse janë MË SHUMË se shkuma e detit.
Ndërsa thënia e tij 100 herë gjatë ditës, i shlyen mëkatet e vogla, edhe nëse janë SA shkuma e detit.
سبحان الله [مئة مرة قبل طلوع الشمس و قبل غروبها]
SUBHAANALL-LLAH [100 herë në mëngjes dhe në mbrëmje]
Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- ka thënë:
من قَالَ: سُبْحَانَ الله مائَة مرّة قبل طُلُوع الشَّمْس، وَقبل غُرُوبهَا: كَانَ أفضل من مائَة بَدَنَة، وَمن قَالَ : الْحَمد لله مائَة مرّة قبل طُلُوع الشَّمْس وَقبل غُرُوبهَ: كَانَ أفضل من مائَة فرس يُحمَل عَلَيْهَا، وَمن قَالَ : الله أكبر، مائَة مرّة قبل طُلُوع الشَّمْس وَقبل غُرُوبهَا: كَانَ أفضل من عِتْقِ مائَةِ رَقَبَة، وَمن قَالَ : لَا إِلَه إِلَّا الله وَحده لَا شريك لَهُ، لَهُ الْملك وَله الْحَمد وَهُوَ على كل شَيْء قدير، مائَة مرّة قبل طُلُوع الشَّمْس وَقبل غُرُوبهَا: لم يَجِيء يَوْم الْقِيَامَة أحد بِعَمَل أفضل من عمله إلا من قَالَ قَوْله أَو زَاد.))
((Kush thotë: “SUBHANALL-LLAH”, njëqind herë para lindjes së diellit dhe para perëndimit të tij, është më e vlefshme (se dhënia sadaka) njëqind deve …))
–Dmth: shpërblimi është më i madh se sa shpërblimi i dhënies 100 deve sadaka.
Transmeton Nesaiu në [Es-Sunen El Kubraa (10588), dhe në Amelul Jeumi uel Lejleh (821)]
Shejh Albani e konsideron Hasen në [Sahih Et-Tergib. 658]
Që të arrihet ky shpërblim duhet t’a thotë 100 herë në mëngjes para lindjes së diellit dhe 100 në mbrëmje para perëndimit të diellit.
الحمد لله [مئة مرة قبل طلوع الشمس و قبل غروبها]
ELHAMDULIL-LAH [100 herë në mëngjes dhe në mbrëmje]
Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- ka thënë:
((وَمن قَالَ : الْحَمد لله مائَة مرّة قبل طُلُوع الشَّمْس وَقبل غُرُوبهَ: كَانَ أفضل من مائَة فرس يُحمَل عَلَيْهَا،))
((Kush thotë: “ELHAMDULIL-LAH”, njëqind herë para lindjes së diellit dhe (njëqind herë) para perëndimit të tij, është më e vlefshme (dmth: ka shpërblim më të madh sesa dhënia sadaka) e njëqind kuajve të pajisur për t’u hipur -dmth: për ti përdorur në rrugën e All-llahut kundër armikut-))
Ky hadith është pjesë e hadithit të mësipërm.
Transmeton Nesaiu në [Es-Sunen El Kubraa (10588) dhe nëAmelul Jeumi uel Lejleh (821)]
Shejh Albani e konsideron Hasen në [Sahih Et-Tergib. 658]
Që të arrihet ky shpërblim duhet t’a thotë 100 herë në mëngjes para lindjes së diellit dhe 100 në mbrëmje para perëndimit të diellit.
الله أكبر [مئة مرة قبل طلوع الشمس و قبل غروبها]
ALL-LLAHU EKBER [100 herë në mëngjes dhe në mbrëmje]
Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- ka thënë:
((وَمن قَالَ : الله أكبر، مائَة مرّة قبل طُلُوع الشَّمْس وَقبل غُرُوبهَا: كَانَ أفضل من عِتْقِ مائَةِ رَقَبَة….))
((Kush thotë: “ALL-LLAHU EKBER ” njëqind herë para lindjes së diellit dhe (njëqind herë) para perëndimit të diellit, është më e mirë (më e vlefshme) sesa lirimi i njëqind skllevërve))
— Dmth: shpërblimi është më i madh se sa shpërblimi i lirimit të njëqind skllevërve.
Edhe ky hadith është pjesë e hadithit të mësipërm.
Transmeton Nesaiu në [Es-Sunen El Kubraa (10588) dhe në Amelul Jeumi uel Lejleh (821)]
Shejh Albani e konsideron Hasen në [Sahih Et-Tergib. 658]
Që të arrihet ky shpërblim duhet t’a thotë 100 herë në mëngjes para lindjes së diellit dhe 100 në mbrëmje para perëndimit të diellit.
[أستغفر الله [مئة مرة
[أو اللهم اغفر لي [مئة مرة
ESTEGFIRULL-LLAH [100 herë]
Ose ALL-LLAHUMMEGFIRLII [100 herë]
Profeti -sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem- ka thënë:
((ما أصبحتُ غداةً قط إلا استغفرتُ اللهَ فيها مائةَ مرةٍ))
((Sa herë që gdhij në mëngjes i kërkoj falje All-llahut njëqind herë))
Transmeton Nesaiu në [Es-Sunen El Kubraa (10275)], Ibn Ebi Shejbeh në [Musannef (36223)] e të tjerë.
Shejh Albani e konsideron të saktë në [Es-Silsile Es-Sahiihah (1600)]
Pëlqehet kërkimi i faljes edhe gjatë ditës, pa kohë të përcaktuar.
Ibn Umeri ‐radijall-llahu anhu- ka thënë:
فعن ابن عمر قال: إن كنا لنعد لرسول الله صلى الله عليه وسلم في المجلس الواحد مائة مرة: رب اغفر لي، وتب علي؛ إنك أنت التواب الرحيم. رواه أحمد، وأبو داود، وصححه الألباني،
“Ne ia numëronim të Dërguarit të All-llahut – sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem – në një mexhlis (ndenje, ulje) të thoshte njëqind herë: “RAABIGFIRLI UE TUB ALEJJE INNEKE ENTET TEUUEEBUR RAHIIM.”
[Transmeton Ahmedi, Ebu Dawudi]
Në gjykimin e shejh Albanit është hadith Sahih.
All-llahu e di më së miri.
Ai është më i Dijshmi.
————
و الحمد لله رب العالمين
و صلى الله على نبينا محمد وعلى آله و صحبه و سلم